Katılım Endeksine Uygun Temettü Veren Hisseler Nasıl Bulunur?
Faizsiz finans ilkelerini gözeten yatırımcılar için borsa yatırımı, yalnızca yüksek kar payı verimi arayışından ibaret değildir. Temettü hissesi seçerken hem şirketin faaliyet alanının helal dairede kalması hem de bilançosundaki borç ve faiz kalemlerinin belirlenen sınırları aşmaması temel şarttır.
Katılım Endeksi Kriterleri Nelerdir?
Borsa İstanbul bünyesindeki katılım endeksleri, Danışma Kurulu standartlarına göre oluşturulan sıkı filtrelerle yönetilir. Şirketlerin alkol, tütün, şans oyunları, domuz mamulleri veya faize dayalı finansal aracılık gibi uygun görülmeyen sektörlerde faaliyet göstermemesi ilk kuraldır.
Sektörel uygunluğun ardından mali tablolar incelenir. Şirketin toplam faizli borçlarının piyasa değerine veya aktif toplamına oranı ile faiz getirisi sağlayan nakit varlıklarının oranı belirli tavan sınırları aşmamalıdır. Bu eşikleri karşılayan kurumlar endekse dahil edilir.
Katılım Temettü Hisseleri Hangi Adımlarla Taranır?
Yüzlerce hisse senedi arasından hem faizsiz finans standartlarına uyan hem de yatırımcısına düzenli kar payı ödeyen şirketler dört aşamada tespit edilebilir.
BIST Katılım Temettü Endeksi Taraması
Borsa İstanbul tarafından resmi olarak hesaplanan bu endeks, doğrudan iki kriteri birden sağlayan şirketleri bir araya getirir. Listede yer alan şirketler hem katılım endeksi kurallarını taşır hem de temettü dağıtma geçmişine sahiptir.
KAP Katılım Finans Bilgi Formu İncelemesi
Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinde şirketlerin her bilanço döneminde yayımladığı katılım bilgi formları bulunur. Bu belgeler üzerinden faizli borçların ve faiz gelirlerinin yasal sınırların altında kalıp kalmadığı resmi olarak teyit edilir.
Düzenli Kar Payı Dağıtım Geçmişi
Katılım listesindeki her şirket cömert bir temettü ödeyicisi olmayabilir. Seçilen hisselerin son üç ila beş takvim yılında kesintisiz temettü ödeyip ödemediği ve hisse başı nakit kar payını enflasyona karşı koruyup korumadığı kontrol edilmelidir.
Esas Faaliyet Nakit Akışı Gücü
Ödenen kar payının borçla değil, ana üretim ve hizmet faaliyetlerinden kazanılan temiz operasyonel nakitle karşılanması şarttır. Muhasebesel karın ötesinde serbest nakit akışı güçlü olan şirketler temettüsünü uzun vadede sürdürebilir.
Katılım ve Temettü Kriterleri Karşılaştırma Tablosu
Bir hissenin katılım temettü portföyüne girebilmesi için sağlaması gereken temel bilanço ve kar dağıtım göstergeleri belirli kurallara dayanır.
| Değerlendirme Kriteri | Uygulanan Standart Eşik | Yatırımcı Açısından Güvence Anlamı |
|---|---|---|
| Faaliyet Alanı Uygunluğu | Uygun olmayan gelir payının yüzde beşi aşmaması | Şirketin ana gelirinin meşru sektörlerden sağlandığını gösterir |
| Faizli Borç Oranı | Faizli borçların toplam varlığa oranının yüzde otuz üçü geçmemesi | Şirketin aşırı borçlanma ve faiz sarmalı altına girmediğini belgeler |
| Faizli Varlık Oranı | Faiz getirili mevduat ve menkullerin yüzde otuz üçten az olması | Şirket nakdinin faiz işletilmeden ticari döngüde tutulduğunu kanıtlar |
| Temettü Dağıtım Sürekliliği | Son üç veya beş yılda düzenli nakit ödeme | Karı ortaklarla paylaşma kültürünün kurumsallaştığını doğrular |
Katılım Hisselerinde Temettü İncelenirken Nelere Dikkat Edilmeli?
Listeyi oluşturduktan sonra sürecin devamlılığını sağlamak için bazı teknik detaylar göz ardı edilmemelidir.
Katılım Listesinden Çıkarılan Şirketler Ne Olur?
Her çeyreklik bilanço döneminde şirketlerin borç ve nakit yapısı yeniden incelenir. Faizli borcu sınırın üzerine çıkan veya faiz geliri tavanı aşan şirketler dönemsel olarak katılım endeksinden çıkarılabilir. Yatırımcıların güncellenen listeleri üç ayda bir takip etmesi gerekir.
Temettüde Arındırma Oranı Nasıl Hesaplanır?
Katılım kriterlerini karşılayan bir sanayi şirketinin dahi bankadaki ticari mevduatından düşük oranda faiz geliri oluşabilir. Şirketin açıkladığı arındırma oranı doğrultusunda, hisse başına alınan kar payının bu ufak yüzdesi hesaplanarak hak sahipleri tarafından ihtiyaç sahiplerine veya hayır kurumlarına aktarılır.
Kar Payı Verimi ile Sürdürülebilirlik Dengesi
Yalnızca yüksek kar payı oranına bakarak karar vermek temettü tuzağına yol açabilir. Katılım kriterlerini kıl payı sağlayan ve borçluluğu yüzde otuz üç sınırına dayanan şirketler yerine, borçsuz ve güçlü nakit akışı olan işletmeler tercih edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Borsa İstanbul'da katılım temettü hisselerini toplayan özel bir endeks var mı?
Evet. Borsa İstanbul bünyesinde hesaplanan BIST Katılım Temettü Endeksi, katılım finans ilkelerine tam uyum sağlayan ve düzenli nakit kar payı ödeyen seçkin şirketleri tek bir sepette toplar.
Bir hisse katılım endeksinde kalıcı mıdır?
Hayır. Şirketlerin uygunluğu her bilanço döneminde açıklanan finansal verilerle güncellenir. Kredi kullanımını artıran ya da faiz gelirleri yükselen şirketler standart dışı kalarak endeksten çıkarılabilir; kriterleri sağladıklarında ise yeniden dahil edilirler.
Katılım temettü hissesinden elde edilen gelire arındırma yapmak zorunlu mudur?
Şirketin cirosunda faizli mevduat geliri veya uygun görülmeyen küçük faaliyet payları bulunuyorsa, bu oran kadar bir tutarın kar payından arındırılarak bağışlanması Danışma Kurulu standartları gereğince tavsiye edilen fıkhi bir uygulamadır.